Newsletter

Niniejszy poradnik jak przeprowadzić montaż taśm led jest rzetelną informacją jak we własnym zakresie wykonać prawidłowo taką 
instalację.
Jeżeli chcesz zostać bohaterem w swoim domu i będziesz samodzielnie wykonywał instalację, a nie posiadasz podstawowej wiedzy 
z fizyki (siódma klasa szkoły podstawowej) i nie znasz takich pojęć jak: napięcie, prąd, impedancja, polaryzacja itp. nie
czytaj tego poradnika i zleć montaż elektrykowi z uprawnieniami.

Wykonanie instalacji niskonapięciowej jest bezpieczniejsze, ale za to bardziej skomplikowane od instalacji 230V.
Autor poradnika nie zachęca nikogo to wykonywania takich instalacji, a ma on jedynie charakter poglądowy. Nie odpowiadamy,
za brak zrozumienia instrukcji montażu i negatywne konsekwencje źle wykonanej instalacji.

1. Wybór taśm.
Wybór odpowiedniej taśmy to zadanie niewiele łatwiejsze od samego montażu.
Na rynku jest co najmniej kilka półek jakościowych i cenowy.
Poniżej przedstawiamy porównanie które powinno Państwu pomóc w optymalnym wyborze.

PORÓWNANIE JAKOŚCI TAŚM

 

Taśmy ekonomiczne

(markety, auckje internetowe, taśmy "jednorazówki")

Taśmy premium

(standard, podstawowe zastosowania, dekoracja)

Taśmy profesjonalne

(duże instalacje powyżej 5m, wymagające zastosowania i trudne warunki pracy)

Długość na rolce

5m

5m

30m

Podkład PCB

Jednowarstwowy, często miedziowany lub nawet bez miedzi

Dwuwarstwowy 1-2oz (1-2 uncje miedzi), gruby podkład o podwójnych ścieżkach

Pięciowarstwowy 3oz (trzy uncje miedzi) gruby podkład o niskiej impedancji

Diody

No name, CRI <70

Chińczyk dobrej jakości lub rzadziej firmowa dioda CRI >80

Firmowe i certyfikowane diody CRI>80 max. 95

Wydajność

Bardzo niska poniżej 50lm/watt

Średnia 50-80lm/watt

Duża 80-140lm/watt

Trwałość

Niska, produkt dekoracyjny

Dobra, większość zastosować domowych

Bardzo dobra, możliwość wielogodzinnej pracy ciągłej

Zasilanie

Co 2,5mb, duże spadki napięcia, tendencja do przegrzewania się

Co 5mb, umiarkowane spadki napięcia

Co 5-7mb, niskie spadki napięcia

Selekcja

Brak

Diody dobierane według podobnej barwy i podobnej mocy

Selekcjonowane diody z BIN'em identyczne pod względem mocy i barwy

Powtarzalność

Brak powtarzalności produktu w partii i między partiami

100% powtarzalności w jednej partii

100% powtarzalności w jednej partii i między partiami

Luminancja

Bardzo niska, duży spadek strumienia świetlnego w krótkim czasie

Średnia lub duża, niski spadek strumienia świetlnego w krótkim czasie

Bardzo duża, niezauważalny spadek strumienia świetlnego w krótkim czasie

Cena / Jakość

*** / *

** / **

* / ***

Gwarancja

Rozruchowa

1 rok

3 lata

2. Wybór zasilania
Aby prawidłowo dobrać zasilacz musisz znać dwa parametry. Moc taśmy (watty/mb) i sprawność zasilacza.
Z poniższego wzoru prawidłowo dobierzesz zasilacz.
Moc taśmy (Mb) x długość taśmy w mb / współczynnik mocy zasilacza (PF) = moc nominalna zasilacza (maksymalna wydajność
zasilacza)
Moc nominalna zasilacza = Moc znamionowa (watty podane na tabliczce) * sprawność zasilacza (PF)
Teraz już wiesz dlaczego sprzedawcy zalecają dobierać zasilacze 20-30% mocniejsze
Zasilacze podobnie jak taśmy (i każdy inny produkt na rynku) są różnej jakości.
Pytanie brzmi jak je rozróżnić. W skrócie dobry zasilacz to ten który ma wysoką sprawność. Mówiąc inaczej cosinus ϕ lub
współczynnik mocy czynnej z ang. Power Factor Correction PFC im wyższy tym lepszej klasy zasilacz. Dobre zasilacze
posiadają filtry PFC zwiększające współczynnik mocy do wartości możliwie bliskiej 100% w celu zmniejszenia strat mocy.
Co to daje: zasilacz prawie nie pobiera energii pracując bez obciążenia i nie „sieje” zakłóceń w sieci elektrycznej.
Radzimy nie używać zasilaczy bez filtrów w instalacjach ze sterownikami.
Zasilacze z PFC mają sprawność >0,9. Zasilacze ze średniej półki to około PF >0,8. Natomiast pozostałych zasilaczy radzimy 
nie używać do instalacji oświetleniowych ponieważ są one niezgodne z normami oświetleniowymi EN-55015 i EN 61347-2-13.
Jeśli nie jesteś pewien do końca jakiej mocy powinien być Twój zasilacz lepiej wybierz mocniejszy niż za słaby bo 
ulegnie on spaleniu.
Częsty mit jaki krąży na forach internetowych i wśród pseudo fachowców od ledów jest taki, że aby ledy świeciły równo 
na długim odcinku należy zastosować dużej mocy zasilacz. Niestety tak to nie działa. Równie dobrze można oczekiwać,
że samochód do którego naleje się więcej paliwa będzie szybciej jechał. Zapoznaj się z prawem Ohma i punktem 3.


3. Wybór okablowania.
Odpowiedni wybór okablowania jest ta samo ważny jak pozostałych elementów instalacji.
Źle dobrane okablowanie może uszkodzić ledy lub wywołać pożar. Im dłuższy przewód i im mniejszy przekrój tym większa 
impedancja. Jeśli przekrój będzie nieodpowiedni do odciążenia może to spowodować stopienie izolacji, zwarcia w instalacji
lub zakłócenia sterowników, wzmacniaczy i zasilaczy podłączonych do instalacji. Występuje wtedy zjawisko magnetostrykcji,
objawiające się np. „piszczeniem”, „bzyczenie” lub innymi odgłosami elementów elektronicznych. W skrajnych przypadkach
piki napięcia w instalacji uszkadzają diody, sterownik lub zasilacz.
Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia w/w objawów stosuj dobrej jakości przewody z pełnej miedzi beztlenowej 99,9% 

czystości. Przewód główny zasilający użyj maksymalnej grubości. Przewody lutuj do taśmy krótkie, nie muszą być wtedy
grube. Zalecamy lutować przewody max. 2mb i o przekroju minimum 0,1mm na każdy 1A podłączonej taśmy.
Z powodów wymienionych powyżej odradzamy stosowanie szybkozłączek. Powodują one duże spadki napięcia i po pewnym czasie 
styki mogą się utleniać.
Aby wyrównać napięcie na całej długości instalacji stosuj zasilanie zgodnie z tabelą na początku poradnika. Zapobiegnie 
to nierównemu świeceniu i przegrzewaniu się taśmy. Przegrzana taśma przestaje szybko świecić.


4. Wybór sterowników
Do taśmy możesz zastosować różne sterowniki w zależności od tego jaką posiadasz taśmę.
Jednokolorową, można ściemniać. Niektóre sterowniki mają dodatkowe opcje w postaci flashy, stroboskopów itp. 
Taśmy rgb/rgbw można oprócz ściemnia zmieniać kolor, a także używać różnych programów dynamicznej zmiany barw w 
zależności od posiadanych opcji przez sterownik.
Sterownik zawsze działa po stronie 12V i może być obsługiwany manualnie lub zdalnie. Zdalne sterowniki działają 
na podczerwień, radio lub wifi. Mogą być w wersji jednokanałowej lub strefowej. Wybierając sterownik pamiętaj aby
nie przekroczyć jego obciążenia bo ulegnie spaleniu.


5. Wybór profili led
Profile nie tylko poprawiają estetykę instalacji, ale także wpływają na poprawność działania taśm led. Są one radiatorem 
odbierającym ciepło z taśmy co wpływa znacząco na żywotność taśm. Profile pcv nie dają nic poza walorami estetycznymi,
a w przypadku taśm o większej mocy przyczyniają się do przegrzewania i szybszego zużycia.
Wybór konkretnego profila i osłonki do niego to raczej kwestia jego zastosowania lub pożądanego efektu świetlnego 
niż z góry narzucony wybór. Sprecyzuj więc zastosowanie i oczekiwania, a sprzedawca na pewno zaproponuje Ci kilka
rozwiązań.


6
. Montaż
Prawidłowy montaż to:
Odpowiednie zasilacze, odpowiednie przewody, prawidłowy sposób zasilenia, połączenia wykonane poprzez lutowanie. 
Jeśli nie radzisz sobie z lutowaniem to poćwicz zanim przystąpisz do montażu taśm lub zleć tą usługę profesjonaliście.
Jeśli instalujesz krótki odcinek możesz kupić gotowy zestaw w rolce 5m, skrócić go do żądanej długości, wpiąć zasilacz
do gniazda i gotowe. Przy większych projektach nie będzie to jednak możliwe. Niestarannie lub źle zlutowana taśma to:
spadki napięcia, zwarcia i przegrzana taśma.
Aby prawidłowo wykonać instalację:
1. Przeczytaj wszystkie 6 punków powyżej
2. Kup lutownicę oporową o małej mocy ok. 60W lub lepiej stację lutowniczą z regulacją temperatury, nie używaj 
lutownic transformatorowych
3. Odtłuść styki przed lutowaniem alkoholem izopropylowym
4. Używaj dobrej jakości cyny z topnikiem
5. Nie traktuj taśmy jak kabel, zgięcia powodują złamania PCB i zwarcia, kąty prosty wykonuj poprzez przecięcie 
i wlutowanie taśmy
6. Lutując uważaj aby nie przegrzać taśmy
7. Nie dotykaj diód brudnymi rękoma
8. Nigdy nie lutuj taśmy podłączonej do prądu

Poniżej przykładowy schemat poprawnej instalacji.
W przypadku taśm RGB/RGBW oprócz zasilania co 5m należy w szereg wpiąć wzmacniacz który będzie powielał sygnał ze 
sterownika, co umożliwi równe świecenie całej taśmy szczególnie na programach dynamicznych. Zamiast wzmacniaczy
można użyć także dodatkowych sterowników strefowych. Zyskujemy wtedy możliwość podziału instalacji na sekcje
i niezależnego sterownia każdą sekcją osobno.
W przypadku taśm jednokolorowych zamiast sterownika rgb możemy wpiąć ściemniacz lub podpiąć taśmę bezpośrednio 
pod zasilacz jeśli nie potrzebujemy dodatkowych opcji.
L / faza
N / neutralny
Y / uziemienie
+V / +12 V
-V, COM / -12V
Red / Czerwony
Green / Zielony
Blue / Niebieski
White / Biały
Czarny / +12V

Poradnik jest własnością firmy Omega-led i jest chroniony prawa autorskimi. Kopiowanie i rozpowszechnianie, bez zgody autora zabronione.